Yakın geçmişten uzak geçmişe doğru bir yolculuğa çıkılırsa türkülerin, ağıtların, masalların, fıkraların ve hatta lakapların dahi rolü yadsınamaz. Bu çalışma ile yukarıda bahsi geçen kültürel aktarımlardan hareketle Dêsım (Dersim) tarihinden kesitler sunmak amaçlanmıştır.